Varken

 

Natuurlijk lijkt het eenvoudig om een dier te portretteren: we hebben daarbij geen gedachten over het dier als persoon, we kennen het dier niet en hooguit hebben we een invulling van het beeld dat gerelateerd is aan de menselijke waarneming. Dit varken, deze zeug, ligt er enorm ontspannen bij, sterker nog, het lijkt of het geweldig ligt te genieten: een vage glimlach rond de bek,  lekker slapen op de grond, wachtend op de dingen die onvermijdelijk komen gaan, en ach, dan zien we wel weer verder. Het verraderlijke en daarom de spanning in deze foto zit in de combinatie van dier en achtergrond: het beest ligt op het zand, met op de achtergrond een merkwaardig bouwwerk van rotsachtig gesteente. Een hok door mensen zo gebouwd ? Een voorziening waarmee het varken blij zou moeten zijn (maar wat zou het dier ermee moeten ? Er tegen op klimmen ? Rondjes eromheen draven ? Nog meer stenen opstapelen ?) Je ziet, je ontkomt niet aan interpretaties die het dier menselijke eigenschappen toedichten. Rafael Philippen heeft een manier van fotograferen die zeer toegankelijk is. Je ziet een fraai beeld, goed van compositie, kleur en licht. Het beeld lijkt niet meer dan dat te hebben: een mooi beeld van een slapend varken. Tot je beter gaat kijken en je een beetje begint te zien wat Rafael Philippen werkelijk heeft vastgelegd.
Dan zou ik zeggen: het dier denkt er helemaal niets van. Het dier ís, en laat dat meteen zien, door gewoon in het zand te gaan liggen, voor die hoop stenen, om te tonen dat al die menselijke activiteit –hekken bouwen, stenen opstapelen, en wie weet wat nog meer- haar uiteindelijk volkomen koud laat. Dan is het dus geen glimlach, maar dan grijnst het varken. Triomfantelijk. Superieur. Vanwege ons onvermogen om voldoening te halen uit het simpele feit dat we er zijn. Een dier heeft daar voldoende aan. En dát toont deze foto.

 

Anthon Fasel

 

fotograaf: 
Rafael Philippen